Şubemiz tarafından Ankara Kızılay ve Ulus Kent merkezleri başta olmak üzere Başkent’in ana cadde ve bulvarları üzerinde yer alan ve kent estetiğini olumsuz yönde etkileyen tabela kirliğinin önüne geçilerek daha çağdaş, modern ve estetik bir kavuşturacak çözüm ve önerilerimizin hakkında TMMOB Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi Görüşü 15 Aralık 2009 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi Kent Estetiği Dairesi’ne Bölge Kurulu'na sunulmuştur.
KENTLERDE TABELA DÜZENLEMELERİNE İLİŞKİN
TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ANKARA ŞUBESİ’NİN GÖRÜŞÜ
Dr. Savaş Zafer ŞAHİN
Bilindiği üzere kentlerimizde özellikle merkezi iş alanlarında, ticaret merkezlerinde, alt merkezlerde ve ticaret işlevinin yoğunlaştığı ana ulaşım akslarında tabelaların ve reklam amaçlı çeşitli uygulama biçimlerinin oluşturduğu görsel ve kimi zaman işitsel kirlilik önemli bir sorun alanı oluşturmaktadır. Bu sorun sadece kentte yaşayanların estetik algısını zedelemekle kalmamakta, ticari işlevlerin etkin ve verimli bir biçimde tanıtılmalarını ve diğer kentsel işlevlerle sağlıklı bir biçimde bir arada var olmalarını engellemektedir. Konuya ilişkin olarak belirli yasal düzenlemeler uzun yıllardır yürürlüktedir. Ancak bu düzenlemelerin uygulanması konusunda yaşanan sorunlar alanı tamamen başıboşluğa terk edilmesine sebep olmaktadır. Kentin her noktası, hatta bütün bina cepheleri salt ticari amaçlarla estetik kaygılardan uzak bir biçimde reklam ve tanıtım için farklı biçimlerde kullanılmaktadır. Yerel yönetimler tabela vergi, rüsum ve harçlarının toplanması konularında oldukça etkin olmalarına rağmen tabelalara ilişkin mevzuatın etkin biçimde uygulandığı söylenememektedir.
Konuya ilişkin olarak tabela uygulamalarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiği, tabela uygulamalarında kentsel imge, kent tarihi, yerel tarih birikimi ve siluet algısı unsurlarının dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir.
Bu anlamda yapılması gerekenler özetle şu şekilde ifade edilebilir:
* Ankara’nın üst ölçek planlarıyla Ankara’da gerçekleştirilecek büyük projeler bir arada değerlendirilerek Ankara’nın siluet ve öngörünüm haritaları hazırlanmalıdır.
* Bu haritaların yardımıyla kentte reklam ve tanıtım unsurlarının yer alabileceği alan ve noktalar belirlenmelidir.
* Yapı denetim sürecinde bina projelerinin mimari denetimi gerçekleştirilirken ruhsat ve iskân aşamalarında tabelalar için etki değerlendirmesi ve projelendirme çalışmaları talep edilmelidir.
* Tabelaların fiziksel tasarımında konulacakları bölgenin yerel kimlik ve tarih unsurlarından faydalanılması teşvik edilmeli, gerekirse bu tür uygulamalarda vergi avantajları sağlanmalıdır.
* Tabela yönetmeliği yeniden ele alınarak yukarıda belirtilen bütünsel yaklaşım gözetilerek gerekli değişiklikler yapılmalıdır.
* Kentlerde yerel yönetimler tarafından toplanan tabela vergi, rüsum ve harçlarının bir kısmı ayrılarak örnek tabela ve reklam oluşturma kılavuzları hazırlanmalı ve ticari işletmelere dağıtılmalıdır.
* Özellikle reklam sektörü temsilcileri ile kent merkezlerindeki ticari işletme sahiplerine yönelik eğitimler düzenlenmeli, kentlerde gerçekleştirilecek sağlıklı tabela ve reklam uygulamalarının faydaları anlatılmalıdır.
* Reklam sektörü bünyesindeki sivil toplum örgütleri ve tasarım sektöründeki uzmanlar ile üniversitelerle bir araya gelinerek genel bir kent estetiği stratejisi oluşturulmalı ve uygulanmalıdır.
* Oluşturulan bu strateji ve planların izleme ve değerlendirme mekanizması olarak bir kurul oluşturulmalı, bu kurul teşvik mekanizması mantığı ile çalıştırılmalıdır. Kurul ilgili tüm uzmanlardan, sivil toplum örgütü ve üniversite temsilcilerinden oluşmalıdır.