Türkiye Planlama Okulları Birliği II. Koordinasyon Toplantısı – ODTÜ Buluşması, 6 – 7 Temmuz 2006 tarihlerinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde ‘Bologna sürecinde Türkiye’de şehir planlama eğitiminin değerlendirilmesi’ konusuyla gerçekleştirilmiştir. İlk bölümünde Bologna Bildirisi ve süreci hakkında bilgilendirme sunumlarının yapıldığı, ikinci bölümünde TUPOB üye okulların temsilcilerinin Bologna Bildirisi’nde belirlenen temel ilkelere bağlı olarak kendi eğitim programlarını değerlendirdiği ve bu değerlendirmelere ilişkin geleceğe yönelik belirledikleri hedef, strateji ve politikalarını aktardıkları, son bölümde ise ilk iki bölümde ortaya konulan görüşlerin ışığında gelecek dönemde yapılacak çalışmaların belirlenmesine yönelik genel değerlendirme ve tartışmaların yapıldığı toplantının sunumları derlenerek yayın haline getirilmiştir.

22 Aralık 2005 tarihinde Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezi‘‘nde düzenlenen "ANKARA‘‘DA UYGULANAN ULAŞIM POLİTİKALARI VE KENTE ETKİLERİ" sempozyumunda yapılan konuşma ve sunuşlar Oda‘‘mızın bu yayınında bir araya getirildi.

Bu sempozyumu düzenlememizin iki amacı vardı: Birincisi; ulaşım alanında çalışan uzman, akademisyen ve ulaşımdan sorumlu merkezi ve yerel yönetimden sorumlularla birlikte Ankara ‘‘da uygulanan ulaşım politikalarının trafik ve ulaşım sistemindeki etkileri ile Ankara kent mekanındaki gelişimlerin kentsel ulaşımda yol açtığı deği­şimleri yorumlamak ve ortaya koymaktı. İkinci amaç ise; Odamızın bilime aykırı uygulamalara karşı çıkışının "husumet" nedeniyle değil, uzmanların söyledikleriyle paralellik taşıdığını kamuoyu ile paylaşmaktı. Yerel yöneticilerin katılmamasına rağmen, Ankara‘‘nın kent içi ulaşımındaki tablonun ortaya çıkarılmasında bu sem­pozyumun amacına büyük ölçüde ulaştığını umuyoruz.

...TMMOB Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi III.Dönem Yönetim Kurulu olarak, mesleğimize ve içinde yaşadığımız kentlere karşı duyduğumuz sorumluluk anlayışının gerektirdiği çalışmaları tüm üyeleriyle birlikte aktif bir katılım mekanizması ve eylemlilik süreci içerisinde gerçekleştirmeyi hedef olarak benimsedik.

Bu yönetim anlayışını temel alarak görev aldığımız 2004-2006 yıllan içerisinde, öncelikli olarak kentlerimize hep birlikte sahip çıkma hedefiyle kent gündeminin takip edilmesi, yönlendirilmesi ve kamuoyuna geniş biçimde yansıtılması için sorumluluklar üstlenmeye çalıştık. Bu çalışmalara ek olarak, bir yandan mesleğimizin içinde bulunduğu koşulların ve sorunların tespiti ve bunlara yönelik olarak çözümler üretme çabasını sürdürürken diğer yandan da, şubenin kurumsallaşması için uğraş verdik...

Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) bir kez daha Ankara gündeminde ilk sıraya oturdu. Gündeme gelmesinin nedeni daha öncekilerle benzer nitelikte: Bir parçasının daha kalıcı olarak koparılmaya çalışılması... Bugüne kadar görev yapan hükümetlerce adeta “kaderine terk edilen”, topraklarının parça parça işgal edilmesine göz yumulan AOÇ, mülkiyetindeki bir kısım arazinin devredilmesine izin verilmesi hakkında yeni bir kanun tasarısı ile tekrar gündemde… 59. Hükümet tarafından hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yasa teklifi ile bazı spor klüplerinin AOÇ arazisi içinde kiralayarak kullandıkları alanların tapusunun, kalıcı olarak bu klüplere devredilmesi öngörülüyor.
Bu ilk defa olan bir girişim değil… 52.000 dekarlık bir arazi üzerine 1925 yılında tarımsal üretimi desteklemek, ucuz ve sağlıklı gıda maddeleri temin etmek, Ankara çevresinin ağaçlandırılması ve halkın gezeceği, eğleneceği sosyokültürel ve rekreatif alanların oluşturulması gibi pek çok amaçla kurulmuş olan Atatürk Orman Çiftliği, aradan geçen 79 yılda amacı dışında kullanımına yönelik pek çok arazi tahsisi ve işgal ile karşı karşıya kaldı. Bu süreç boyunca yaklaşık yarısı yitirildi. Üzülerek görüyoruz ki, bu talan çabaları bugün de devam ediyor.
Çiftlik arazisinin bir bölümünün tahsisini öngören kanun tasarısının 2004 Mayıs ayı içinde gündeme gelmesinin ardından, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ankara İl Koordinasyon Kurulu bünyesindeki pek çok Meslek Odası ile demokratik kitle örgütleri olarak, tasarının yasalaşmaması için çalışmalarımızı hızlandırdık. Yaptığımız basın açıklamaları ile kamuoyunu bilgilendirerek Ankaralıları AOÇ’ye sahip çıkmaya çağırdık. Yasa Tasarısının geri çekilmesi için bir imza kampanyası başlatarak topladığımız binlerce imzayı TBMM’ye teslim ettik. 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde Ankaralılarla Çiftlikte bir piknik yaparak konuyu gündemde tutmaya devam ettik.
Bu kampanyanın bir parçası olarak yapılması gerekenlerden biri de, geniş katılımlı bir toplantı ile konuyu tüm toplum kesimlerine anlatmak ve bundan sonra yapılacaklar konusunda önümüzü aydınlatmaktı. Bu amaçla TMMOB Ankara İl Koordinasyon Kurulu olarak “ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİ NASIL KORUNMALI?” konulu bir panel düzenlemeyi kararlaştırdık. Yapılan bu panel ile AOÇ’nin Ankara ve Türkiye için önemini ortaya koymak, AOÇ’nin korunarak kente kazandırılması konusunda yapılabilecekleri bütünlüklü bir bakış açısı ile tartışmak ve farklı meslek disiplinlerinin konuya getirecekleri açılımları ortaya çıkarmayı amaçladık. Zannediyoruz ki, farklı meslek disiplinlerinin ve ilgililerin Çiftliğe bakış açılarının öğrenilmesi anlamında da bu amaca önemli ölçüde ulaştı.
Sekreteryası Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi’nce yürütülen ve 10 Temmuz 2004’te gerçekleştirilen Panelde, Ankara milletvekilleri, AOÇ Müdürü, AOÇ konusuyla ilgili çalışmaları olan Meslek Odaları temsilcilerinin yanında, akademisyenler ve sivil toplum örgütü temsilcileri yer aldı.
Bu yayın, yapılan bu paneldeki konuşma ve sunuşları içeriyor. Panelde dile getirilen görüşlerin, Türkiye Cumhuriyeti’nin Ulus Devlet oluşturma sürecinde örnek kurumlardan biri olan Atatürk Orman Çiftliği’nin hem tarihsel bir emanet, hem de Ankara ve Türkiye için önemli bir yeşil potansiyel olarak kullanılarak korunması yönünde önemli öngörüleri barındırdığını umar, Panele katkı ve katılım sağlayan herkese teşekkürlerimizi sunarız.
TMMOB ANKARA İL KOORDİNASYON KURULU
10 Temmuz 2004

2002 yılının Haziran ayında başlayan çalışma, komisyon üyelerinin özverili katkı ve gayretleriyle hazırladığı kapsamlı raporla, Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin kent gündemine yönelik çok önemli bir katkısı olarak değerlendirilmelidir.

Raporun ilk kısmında tarihsel bir bakış açısıyla Kızılay'ın gelişimi, Kızılay’ı etkileyen planlama kararları ile bugüne kadar yapılmış olan planlama ve ulaşım analizlerinde Kızılay için yaya ulaşımı konusunda getirilen öneriler birlikte değerlendirildi. İkinci bölümde gelişmiş ülkelerin kent merkezlerinde uygulanan çağdaş ulaşım politikalarının temel ilkeleri açıklandı. Daha sonra Kızılay’da günümüzde yaya ulaşımı, yaya yolları ve yaya bölgelerindeki sorunlar tanımlanarak, uygulanan politikaların Kızılay’da yaya alanlaı ve yaya ulaşımı üzerinde ne tür etkilerinin olduğu gösterildi. Yaya geçitlerinin kapatılması gibi güncel gelişmeler de bu bölümde aktarıldı. Çalışmanın son bölümünde, çağdaş yaklaşımlar ışığında Kızılay’da yaya ulaşımı ve yaya bölgelerinin sağlıklılaştırılması için öneriler getirildi. bölümünde ise yaya alanları ve yaya ulaşımı konusundaki temel tasarım ilkeleri ve örnek uygulamalar verildi, komisyonun etkinlikleri aktarıldı.

...Türkiye Cumhuriyeti modernite projesinin kalbi Ankara, herhangi bir kent değildir. Başkent oluşundan bu yana, sürekli planlı bir gelişme süreci izleyegelen Ankara; planlama deneyimi ve gelişimiyle de ülke planlama pratiği için öncü-örnek rol üstlenmiştir. Ankara‘‘nın planlama deneyimi ve süreci, bir çok ayrıntısıyla modernite hareketinin Başkentinin yaratılması projesidir. Lörcher ve Jansen planları ile özenle imar edilmeye çalışılan Başkent, 50‘‘1i yılların hızlı göç ve plansız gelişme döneminde dahi Yücel-Uybadin planı ile yönlendirilmeye çalışılmıştır. Kapsamlı planlama anlayışının ülkedeki ilk ve özgün örneklerinden olan 1990 Nazım Planı ile Batı koridoruna açılımı sağlanan Ankara‘‘da; yapısal plan anlayışı ile gerçekleştirilen ancak uygulama olanağı bulamamış olan 2015 Yapısal Planı da, planlama literatüründe önemli yer tutmaktadır.
Sürekli ve öncü nitelikli bir yaklaşımla üretilmiş üst ölçekli planlarla gelişimi yönlendirilen Başkent, son dönemde ise; sebepleri, sonuçları açısından önemli ve ciddi bir üst ölçek sorunsalı yaşamaktadır. Yetki karmaşasından, yasal-yönetsel sorunlara ve küresel yapı-piyasa koşullarının gereklerinden, planlama kuramının içinde bulunduğu sorunlara kadar geçmişte yaşanandan daha farklı bir sürecin yaşandığı bu dönemde, Başkent daha çok parçacı bir anlayış ve piyasa koşulları ile şekillenen bir deneyim yaşamaktadır. Kentsel yapı-değerler ve kamu kaynaklarının kullanımı açısından önemli ve iç içe geçmiş bir çok sorunun da hazırlayıcısı olan üst ölçek sorunsalının tartışmaya açılması, çözüme ulaşılacak yoldaki ilk ve önemli bir hareket noktası olarak görülmektedir.

Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi, bu süreçte üst ölçek sorunsalının tartışmaya açılması ile bir taraftan, Türkiye Cumhuriyeti‘‘nin Başkenti ve öncü-örnek kenti Ankara‘‘nın; Başkente özgü bir vizyon-ufuk genişliği ve strateji ile yönlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymayı diğer taraftan da, Başkentin öteden beri sahip olduğu ülke planlama pratiğinde yenilik­-derinlik, açılım yaratma geleneğinin sürdürülebilmesini sağlamayı hedeflemektedir. Böylece ülke genelinde üst ölçek sorunsalı açısından yaşanan kuramsal ve pratiğe dayalı sorunların çözümü için de açılım sağlanmış olacaktır.

Bu çalışma, ilk aşamada; ilgili ve yetkili kurumların konuya dikkatini çekip, farkındalık yaratarak, gerçekleştirilecek yeni plan çalışmalarında dikkate alınacak dinamik ve gerekliliklerin ortaya çıkarılmasını sağlamayı hedeflemektedir. Uzun erimde ise; Başkentin gelişiminin, öncü-örnek niteliğine uygun bir üst ölçek plan aracılığıyla yönlendirilebilmesine katkı sağlayabilirse bu çalışma amacına ulaşmış olacaktır...

x